W artykule:
Od 1 września 2026 r. szkoły i przedszkola czeka wiele istotnych zmian w prawie oświatowym. Początek roku szkolnego 2026/2027 będzie oznaczał m.in. rozpoczęcie wdrażania nowych podstaw programowych i ramowych planów nauczania, zmiany w edukacji zdrowotnej, nowe zasady korzystania z telefonów w szkołach i przedszkolach, zmiany dotyczące oceny funkcjonalnej ucznia, doradztwa zawodowego oraz szkolnictwa branżowego.
Część zmian jest związana z wdrażaniem Reformy26. Zakres nowych regulacji jest jednak znacznie szerszy i w wielu przypadkach będzie wymagał od dyrektorów oraz organów prowadzących konkretnych działań organizacyjnych jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego.
Co dokładnie zmienia się w prawie oświatowym od września 2026 r.? Poniżej omawiamy najważniejsze zmiany, które będą miały znaczenie dla funkcjonowania szkół i przedszkoli w roku szkolnym 2026/2027.
Przygotowujesz szkołę lub przedszkole do roku szkolnego 2026/2027?
Auxilia Prawo Oświatowe wspiera dyrektorów i organy prowadzące szkoły oraz przedszkola w analizie nowych regulacji i dostosowywaniu działalności placówek do zmieniających się przepisów.
Zadzwoń i umów bezpłatną wstępną konsultację: +48 603 296 453
Najważniejsze zmiany w prawie oświatowym od 1 września 2026
Zmiany obejmują kilka różnych obszarów funkcjonowania placówek oświatowych. Dotyczą zarówno organizacji nauczania, jak i obowiązków dyrektorów, nauczycieli oraz organów prowadzących.
Najważniejsze z nich to:
- nowe podstawy programowe w przedszkolach i szkołach podstawowych,
- nowe ramowe plany nauczania,
- zmiany w edukacji zdrowotnej,
- nowe zasady korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych,
- zmiany związane z oceną funkcjonalną ucznia,
- 18-godzinne pensum nauczycieli kształcenia zawodowego,
- nowe zasady żywienia w szkołach i placówkach,
- zmiany dotyczące uczniów z Ukrainy,
- zmiany w doradztwie zawodowym,
- nowe zawody w szkolnictwie branżowym,
- nowe regulacje dotyczące spółdzielni uczniowskich.
W praktyce oznacza to, że przygotowanie placówki do nowego roku szkolnego nie powinno ograniczać się wyłącznie do sprawdzenia arkusza organizacyjnego czy planu zajęć. W wielu szkołach konieczna będzie również weryfikacja dokumentacji, procedur i wewnętrznych zasad funkcjonowania.
Nowe podstawy programowe od 1 września 2026
Jedną z najważniejszych zmian rozpoczynającego się roku szkolnego jest wdrażanie nowych podstaw programowych wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego.
W przypadku wychowania przedszkolnego nowa podstawa programowa będzie od 1 września 2026 r. obowiązywała wszystkie dzieci uczęszczające do przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form wychowania przedszkolnego.
W szkołach podstawowych zmiany będą natomiast wprowadzane stopniowo. Od 1 września 2026 r. nowa podstawa programowa obejmie klasy I i IV, a następnie w kolejnych latach następne roczniki.
Nowa podstawa programowa dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym będzie od 1 września 2026 r. obowiązywała wszystkich takich uczniów szkoły podstawowej.
Dla dyrektorów oznacza to konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na to, które oddziały od września pracują już według nowych zasad, a które nadal realizują dotychczasową podstawę programową.
Nowe ramowe plany nauczania w roku szkolnym 2026/2027
Wraz z nowymi podstawami programowymi zmieniają się również ramowe plany nauczania.
Nowy ramowy plan dla szkoły podstawowej będzie od roku szkolnego 2026/2027 stosowany w klasach I i IV, a następnie stopniowo w kolejnych klasach. W pozostałych oddziałach w okresie przejściowym nadal będzie obowiązywał dotychczasowy ramowy plan nauczania.
Wśród najważniejszych zmian znalazły się:
- zwiększenie tygodniowego wymiaru edukacji wczesnoszkolnej z 20 do 21 godzin,
- wprowadzenie przyrody w klasach IV–VI,
- wprowadzenie zajęć praktyczno-technicznych,
- zwiększenie w klasach IV–VIII liczby godzin do dyspozycji dyrektora z 4 do 6 godzin,
- zmiany dotyczące godzin z wychowawcą.
Nowe rozwiązania mają dawać szkołom większą elastyczność w organizowaniu procesu nauczania, ale równocześnie wymagają właściwego uwzględnienia ich przy planowaniu pracy placówki.
Tydzień projektowy w roku szkolnym 2026/2027
Jednym z elementów zmian programowych jest tydzień projektowy. W roku szkolnym 2026/2027 może on być organizowany w klasach IV–VIII, ale na tym etapie nie jest jeszcze obowiązkowy.
Obowiązek jego organizacji będzie wprowadzany stopniowo od roku szkolnego 2027/2028, początkowo w klasach IV i V, a następnie będzie rozszerzany na kolejne roczniki.
W praktyce oznacza to, że szkoła może wykorzystać rok szkolny 2026/2027 jako okres przygotowania i przetestowania sposobu organizacji pracy projektowej.
Edukacja zdrowotna od września 2026 – ważna zmiana dla szkół
Istotne zmiany od roku szkolnego 2026/2027 dotyczą również edukacji zdrowotnej.
Od 1 września 2026 r. edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym w klasach IV–VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych.
Obowiązkowe treści mają obejmować m.in.:
- bezpieczeństwo,
- higienę cyfrową,
- odżywianie,
- profilaktykę uzależnień,
- zdrowie psychiczne,
- zdrowie fizyczne i społeczne,
- pierwszą pomoc.
Nowa organizacja przedmiotu zakłada również realizowanie przez uczniów doświadczeń edukacyjnych.
Zdrowie seksualne w ramach edukacji zdrowotnej
Odrębne zasady będą dotyczyły zagadnień związanych ze zdrowiem seksualnym.
Ta część edukacji zdrowotnej nie będzie obowiązkowa. Rodzice uczniów niepełnoletnich będą mogli zrezygnować z udziału dziecka w tych zajęciach, natomiast uczniowie pełnoletni będą mogli podjąć taką decyzję samodzielnie.
Zajęcia te nie będą podlegały ocenianiu i nie będą miały wpływu na promocję ucznia do następnej klasy ani ukończenie szkoły.
Dla dyrektora oznacza to konieczność właściwego zorganizowania zajęć i uwzględnienia rozróżnienia pomiędzy obowiązkową częścią edukacji zdrowotnej a treściami, z których możliwa jest rezygnacja.
Zakaz telefonów w szkołach od 1 września 2026
Jedną z najbardziej odczuwalnych w codziennym funkcjonowaniu placówek zmian będą nowe zasady korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych.
Od 1 września 2026 r. zakaz korzystania z telefonów i innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku będzie dotyczył uczniów szkół podstawowych.
Regulacja obejmuje zarówno publiczne, jak i niepubliczne szkoły podstawowe.
Zakaz dotyczy korzystania z urządzeń na terenie szkoły oraz podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza szkołą. Przepisy przewidują jednak określone wyjątki.
Telefony w przedszkolach od września 2026
Nowe regulacje obejmują także przedszkola. W przypadku dzieci uczęszczających do przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub innej formy wychowania przedszkolnego ograniczenia są dalej idące i dotyczą również wnoszenia takich urządzeń podczas pobytu w placówce oraz zajęć organizowanych poza jej terenem.
Kiedy uczeń będzie mógł skorzystać z telefonu?
Zakaz nie ma charakteru absolutnego. Korzystanie z telefonu lub innego urządzenia będzie możliwe m.in. wtedy, gdy będzie ono potrzebne do realizacji zajęć, a zgodę wyrazi nauczyciel.
Wyjątki dotyczą również sytuacji wymagających pilnego kontaktu z rodzicami oraz przypadków bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia.
Dyrektor będzie mógł ponadto wyrazić zgodę na korzystanie z urządzenia z uwagi na chorobę, niepełnosprawność lub inną szczególną potrzebę ucznia, np. gdy urządzenie albo zainstalowana na nim aplikacja służy do monitorowania jego stanu zdrowia.
Nowe przepisy oznaczają, że przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027 dyrektor powinien zweryfikować obowiązujące w placówce zasady korzystania z telefonów oraz innych urządzeń elektronicznych.
Ocena funkcjonalna ucznia – co zmienia się od września 2026?
Zmiany w prawie oświatowym obejmują również ocenę funkcjonalną dziecka lub ucznia.
Nowe rozwiązania mają umożliwić lepsze powiązanie orzeczeń wydawanych przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne z rzeczywistymi potrzebami ucznia.
Ocena ma uwzględniać nie tylko rozpoznane trudności, ale również sposób funkcjonowania dziecka w różnych obszarach, jego uczestnictwo w codziennym życiu oraz efekty podejmowanych wcześniej działań wspierających.
W szczególności znaczenie będą miały informacje dotyczące:
- aktywności dziecka lub ucznia,
- uczestnictwa w życiu szkolnym i społecznym,
- występujących trudności edukacyjnych lub wychowawczych,
- zastosowanych dostosowań,
- dotychczas udzielanego wsparcia,
- skuteczności podejmowanych działań.
Nowe przepisy dotyczące orzeczeń i opinii wydawanych przez publiczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne zostały podpisane w marcu 2026 r.
18-godzinne pensum nauczycieli kształcenia zawodowego
Od 1 września 2026 r. nastąpi również ujednolicenie pensum nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych oraz nauczycieli praktycznej nauki zawodu.
Pensum obu grup będzie wynosiło 18 godzin tygodniowo.
W przypadku nauczycieli praktycznej nauki zawodu oznacza to zmianę dotychczasowego modelu, w którym tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin mógł być ustalany przez organ prowadzący.
Dla szkół prowadzących kształcenie zawodowe zmiana ta powinna zostać uwzględniona przy organizacji pracy nauczycieli w roku szkolnym 2026/2027.
Nowe zasady żywienia w szkołach i placówkach od września 2026
Zmiany od 1 września 2026 r. obejmują także zasady żywienia dzieci i młodzieży. W placówkach zapewniających co najmniej trzy posiłki dziennie – śniadanie, obiad i podwieczorek – przynajmniej raz w tygodniu na obiad ma zostać podane danie przygotowane na bazie nasion roślin strączkowych, bez produktów pochodzenia zwierzęcego.
Nowe regulacje przewidują także możliwość stosowania napojów roślinnych oraz roślinnych alternatyw produktów mlecznych.
Uczniowie z Ukrainy od 1 września 2026
Początek nowego roku szkolnego oznacza również zakończenie części szczególnych rozwiązań wprowadzonych dla uczniów z Ukrainy. Będą oni w większym zakresie podlegali ogólnym zasadom dotyczącym kształcenia osób przybywających z zagranicy.
Zmiany dotyczą m.in. szczególnych rozwiązań związanych z dodatkową nauką języka polskiego oraz warunkami ukończenia szkoły podstawowej.
Doradztwo zawodowe – nowe zasady od roku szkolnego 2026/2027
Od 1 września 2026 r. zmieniają się również przepisy dotyczące doradztwa zawodowego.
Nowe regulacje mają w większym stopniu uwzględniać zmieniający się rynek pracy oraz nowe narzędzia dostępne w procesie doradczym.
Większe znaczenie zyskają m.in.:
- technologie cyfrowe,
- cyfrowe narzędzia wspierające wybór ścieżki edukacyjnej i zawodowej,
- informacje o zawodach i rynku pracy,
- współpraca z pracodawcami,
- zaangażowanie rodziców w proces planowania ścieżki edukacyjnej ucznia.
Rozporządzenie zmieniające zasady doradztwa zawodowego zostało podpisane 20 stycznia 2026 r., a zasadnicza część zmian wejdzie w życie 1 września 2026 r. Informacje MEN dotyczące doradztwa zawodowego
Nowe zawody w szkolnictwie branżowym od września 2026
Zmiany obejmują również szkolnictwo branżowe.
Od roku szkolnego 2026/2027 możliwe będzie prowadzenie kształcenia w nowych zawodach, związanych m.in. z nowoczesnym ogrodnictwem, florystyką, mechaniką precyzyjną i branżą teleinformatyczną.
Zmianom w klasyfikacji zawodów towarzyszą także nowe i zmodyfikowane podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego.
Szkoły prowadzące kształcenie zawodowe powinny zwrócić uwagę nie tylko na możliwość uruchomienia nowych kierunków, ale także na zmiany dotyczące istniejących zawodów oraz okresy przejściowe związane z ich wygaszaniem.
Spółdzielnie uczniowskie – nowe przepisy od roku szkolnego 2026/2027
Od roku szkolnego 2026/2027 przepisy Prawa oświatowego będą regulowały również funkcjonowanie spółdzielni uczniowskich.
Spółdzielnia uczniowska będzie dobrowolnym zrzeszeniem uczniów danej szkoły lub placówki. Jej działalność ma mieć przede wszystkim charakter edukacyjny i wychowawczy oraz rozwijać m.in. przedsiębiorczość, gospodarność, odpowiedzialność i umiejętność współpracy. Spółdzielnię będzie mogło założyć co najmniej pięciu uczniów, którzy ukończyli 13 lat.
Nowe przepisy mają znaczenie również dla już istniejących spółdzielni uczniowskich, które będą musiały dostosować swoją działalność do nowych regulacji.
Kolejne zmiany w oświacie w roku szkolnym 2026/2027
Równolegle z opisanymi zmianami prowadzone są również prace nad kolejnymi rozwiązaniami, które mogą wpływać na organizację pracy szkół.
Dotyczą one m.in.:
- zadawania i oceniania prac domowych,
- oceny zachowania,
- egzaminów klasyfikacyjnych,
- centralnego dziennika elektronicznego,
- kwalifikacji nauczycieli nowych przedmiotów,
- zasad kształcenia części uczniów przybywających z zagranicy,
- nadzoru pedagogicznego.
Co dyrektor powinien sprawdzić przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027? – checklista
Liczba zmian powoduje, że przygotowanie szkoły lub przedszkola do nowego roku szkolnego warto potraktować szerzej niż tylko jako przygotowanie organizacji zajęć.
Przed 1 września 2026 r. warto zweryfikować przede wszystkim:
- podstawy programowe – które oddziały od września realizują już nowe podstawy;
- ramowe plany nauczania – w szczególności organizację klas I i IV szkoły podstawowej;
- edukację zdrowotną – sposób organizacji zajęć oraz zasady dotyczące treści nieobowiązkowych;
- telefony i urządzenia elektroniczne – zgodność regulacji wewnętrznych placówki z nowymi przepisami;
- ocenę funkcjonalną – sposób organizacji współpracy z poradnią i dokumentowania wsparcia ucznia;
- zatrudnienie nauczycieli kształcenia zawodowego – z uwzględnieniem nowego pensum;
- żywienie w placówce – jeżeli szkoła lub przedszkole zapewnia posiłki;
- organizację kształcenia uczniów z Ukrainy;
- program doradztwa zawodowego;
- dokumentację i procedury wewnętrzne, na które wpływają nowe regulacje.
Nie każda zmiana będzie dotyczyła każdej placówki w takim samym zakresie. Znaczenie ma typ szkoły lub przedszkola, prowadzone oddziały, sposób organizacji żywienia, zatrudniona kadra oraz grupa uczniów.
Zmiany w oświacie 2026/2027 – podsumowanie
Rok szkolny 2026/2027 przynosi jednocześnie zmiany programowe, organizacyjne i kadrowe.
Nowe podstawy programowe i ramowe plany nauczania są jednym z najważniejszych elementów zmian, ale nie jedynym. Nowych regulacji wymagają również kwestie dotyczące telefonów w szkołach i przedszkolach, edukacji zdrowotnej, oceny funkcjonalnej, doradztwa zawodowego, żywienia czy organizacji kształcenia określonych grup uczniów.
Dlatego weryfikując przygotowanie placówki do nowego roku szkolnego, warto sprawdzić nie tylko to, jakie przepisy zmieniają się od 1 września 2026 r., ale przede wszystkim – co konkretnie z tych zmian wynika dla danej szkoły lub przedszkola.
To pozwoli odpowiednio wcześniej zidentyfikować dokumenty, procedury i rozwiązania organizacyjne, które wymagają dostosowania.
Przygotowujesz szkołę lub przedszkole do roku szkolnego 2026/2027?
Zmiany w prawie oświatowym mogą wymagać nie tylko innej organizacji pracy placówki, ale także aktualizacji dokumentacji, regulaminów oraz procedur wewnętrznych.
Jeżeli chcesz zweryfikować, które zmiany od 1 września 2026 r. dotyczą Twojej placówki i jakie działania należy podjąć przed rozpoczęciem roku szkolnego – skontaktuj się z nami.
Zadzwoń i umów bezpłatną wstępną konsultację: +48 603 296 453
Q&A – Najczęściej zadawane pytania o zmiany w prawie oświatowym od września 2026r.
Jakie są najważniejsze zmiany w prawie oświatowym od 1 września 2026?
Zmiany dotyczą m.in. nowych podstaw programowych i ramowych planów nauczania, edukacji zdrowotnej, korzystania z telefonów w szkołach i przedszkolach, oceny funkcjonalnej ucznia, pensum nauczycieli kształcenia zawodowego, żywienia, doradztwa zawodowego oraz szkolnictwa branżowego.
W których klasach będzie nowa podstawa programowa od września 2026?
Od 1 września 2026 r. nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego zacznie obowiązywać w klasach I i IV szkoły podstawowej. W kolejnych latach będzie stopniowo obejmowała następne roczniki. Nowa podstawa wychowania przedszkolnego od 1 września 2026 r. obejmie natomiast wszystkie dzieci korzystające z wychowania przedszkolnego.
Czy edukacja zdrowotna będzie obowiązkowa od września 2026?
Tak. Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym w klasach IV–VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych. Nieobowiązkowe pozostaną zagadnienia dotyczące zdrowia seksualnego.
Czy od września 2026 będzie zakaz telefonów w szkołach?
Tak. Od 1 września 2026 r. nowe przepisy ograniczają korzystanie z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w szkołach podstawowych. Regulacja obejmuje również przedszkola. Przewidziano jednak wyjątki, m.in. związane z realizacją zajęć, bezpieczeństwem oraz potrzebami zdrowotnymi ucznia.
Czy tydzień projektowy jest obowiązkowy od września 2026?
Nie. W roku szkolnym 2026/2027 tydzień projektowy może być organizowany w klasach IV–VIII, ale nie jest jeszcze obowiązkowy. Obowiązek będzie wdrażany stopniowo od roku szkolnego 2027/2028.
Czy zmiany od września 2026 dotyczą również przedszkoli?
Tak. Przedszkola obejmie m.in. nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego oraz nowe przepisy dotyczące telefonów i urządzeń elektronicznych. Zakres pozostałych zmian zależy od sposobu funkcjonowania konkretnej placówki.