Przedstawiamy najważniejsze zasady przygotowania i przeprowadzania egzaminów ósmoklasistów i egzaminów maturalnych dla uczniów będących obywatelami Ukrainy. Nowe przepisy są skierowane dla osób, których pobyt w Polsce jest uznawany za legalny na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Informacja została opublikowana przez Centralną Komisję Egzaminacyjną.

Podstawa prawna dla egzaminu ósmoklasisty i matury

Treść zawarta jest w rozporządzeniu ministra edukacji i nauki w sprawie organizacji kształcenia, wychowania i opieki dzieci i młodzieży będących obywatelami Ukrainy. Wprowadza ono możliwość przystąpienia w bieżącym roku szkolnym do egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego uczniom będącym obywatelami Ukrainy. Dodatkowo rozporządzenie pozwoliło Centralnej Komisji Egzaminacyjnej na wprowadzenie zmian w przeprowadzaniu tych egzaminów. Należy pamiętać, że dotyczy to tylko osób przybyłych do Polski po 24 lutego 2022 r.

Deklaracje do egzaminu ósmoklasisty i matury dla uczniów z Ukrainy

Uczniowie będący obywatelami Ukrainy i realizujący obowiązek nauki, mogą złożyć deklarację przystąpienia do egzaminu maturalnego w terminie do 31 marca 2022 r.. Natomiast w przypadku egzaminu ósmoklasisty, uczniowie z Ukrainy składają deklarację wskazującą język obcy nowożytny do 11 kwietnia 2022 r.. Komplet dokumentów jest dostępny na stronie internetowej CKE.

Ułatwienia na egzaminie ósmoklasisty dla ukraińskiego ucznia

Egzamin ósmoklasisty standardowo podzielony jest na trzy części: język polski, matematyka i język obcy. Zadania dla polskich i ukraińskich uczniów będą takie same. Dla osób przybyłychf z Ukrainy polecenia i instrukcje w arkuszach zostaną dodatkowo przetłumaczone na język ukraiński. Tylko w części z języka polskiego na polecenia trzeba odpowiadać w języku polskim.. Na egzaminie z matematyki odpowiedzi mogą być udzielane po ukraińsku, a na angielskim w języku angielskim.
Z uwagi na dłuższy czas trwania egzaminu z języka polskiego uczniowie przystąpią do niego w oddzielnej sali. Centralna Komisja Egzaminacyjna sugeruje, że pozwoli to na przeprowadzenie egzaminów w niezaburzony sposób. Uczniowie z Ukrainy powinni mieć też dostęp do słowników polsko-ukraińskich i ukraińsko-polskich.

Pomoc psychologa i tłumacza na egzaminie ósmoklasisty

Na liście ułatwień znalazł się również punkt dotyczący zapewnienia obecności specjalisty, np. psychologa lub pedagoga (może być członkiem zespołu nadzorującego). Jest to niezbędne w nawiązaniu kontaktu z uczniami i zapewnieniu im wsparcia psychologicznego.Wskazano też na zapewnienie obecności polsko-ukraińskiego tłumacza. Jego zadaniem będzie przekazać zdającym informacje dotyczące zasad przeprowadzania egzaminu przed rozpoczęciem pracy z arkuszem egzaminacyjnym.
W przypadku, gdy uczeń rozumie język polski, ale ma problemy z płynnym czytaniem tekstu pisanego, możliwa będzie pomoc nauczyciela. Nauczyciel przed przystąpieniem ucznia do pracy będzie mógł odczytać z arkusza rezerwowego raz głośno wszystkie teksty liczące po 250 wyrazów lub więcej, stanowiące podstawę zadań egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego.

Czas matur dla ukraińskiego ucznia

Czas trwania matury z języka polskiego na poziomie podstawowym został wydłużony z 170 minut do 255, a na poziomie rozszerzonym z 180 minut do 270 minut. Egzaminu z matematyki na poziomie podstawowym pozostaje bez zmian, ale na poziomie rozszerzonym czas został wydłużony ze 180 do 270 minut. Ta sama zasada obowiązuje w przypaku egzaminu z języka obcego. Na poziomie podstawowym czas pozostaje bez zmian. Natomiast na rozszerzonym zostaje wydłużony z 150 minut do 210 minut. Czas trwania egzaminów z przedmiotów dodatkowych zdawanych na poziomie rozszerzonym (np. biologia lub chemia) został wydłużony z 180 minut do 270 minut. Ze względu na dłuższy czas egzaminów będą one przeprowadzane w oddzielnej sali.

Arkusze matur dla ukraińskiego ucznia

Arkusze na poziomie podstawowym:

• Język polski na poziomie podstawowym będzie miał taką samą treść, jak arkusz dla uczniów z Polski. Dla uczniów z Ukrainy dodane zostaną instrukcje oraz polecenia tłumaczone na język ukraiński, ale teksty i zadania pozostaną w języku polskim. Zapisywanie rozwiązań zadań ma pozostać w języku polskim.
• Matematyka na poziomie podstawowym będzie miała taką samą treść, jak arkusz dla uczniów z Polski. Dla uczniów z Ukrainy cała treść arkusza (instrukcje, polecenia do zadań i treść zadań) zostaną przetłumaczone na język ukraiński. Zapisywanie rozwiązań zadań będzie możliwe w języku ukraińskim.
• Język obcy nowożytny na poziomie podstawowym będzie miał taką samą treść jak arkusz dla uczniów z Polski. Dla uczniów z Ukrainy dodane zostaną instrukcje oraz polecenia tłumaczone na język ukraiński. Natomiast treść zadań i zapisywanie rozwiązań odbywać się będzie w języku obcym.

Arkusze ze wszystkich przedmiotów na poziomie rozszerzonym oraz arkusze z języków obcych nowożytnych na poziomie dwujęzycznym będą miały taką samą treść, jak arkusz dla uczniów z Polski. W arkuszach z języków obcych nowożytnych język będzie w danym języku obcym nowożytnym. Arkusze z języków mniejszości narodowych, języka mniejszości etnicznej lub języka regionalnego na poziomie rozszerzonym będą w języku danej mniejszości narodowej, mniejszości etnicznej lub języku regionalnym.

Dodatkowe udogodnienia na egzaminie maturalnym

Tak samo jak na egzaminie ósmoklasisty, możliwe będzie korzystanie ze słownika dwujęzycznego w wersji papierowej lub elektronicznej (język polski – język ukraiński i język ukraiński – język polski) na egzaminie z wszystkich przedmiotów. Słownik ma zapewnić szkoła lub sam uczeń. Istnieją jednak wyjątki.

Egzaminy podczas, których ukraińcy uczniowie nie będą mogli korzystać ze słownika:

• matematyka na poziomie podstawowym,
• język obcy nowożytnyna poziomie podstawowym,
• język ukraiński na poziomie rozszerzonym.

Dodatkowo szkoła zobowiązana jest zapewnić obecność specjalisty, np. psychologa, pedagoga (osoba ta może być członkiem zespołu nadzorującego), jeżeli jest to niezbędne dla uzyskania właściwego kontaktu ze zdającym.. CKE wskazuje również na zapewnienie obecności tłumacza, który przekaże uczniom z Ukrainy informacje dotyczące zasad przeprowadzania egzaminu przed rozpoczęciem pracy z arkuszem maturalnym.

Auxilia wspiera dyrektorów szkół

Wiemy, że zapewnienie edukacji dzieciom i młodzieży z Ukrainy jest wyzwaniem organizacyjnym. Ilość uchodzców w Polsce cały czas rośnie, a przepisy i regulacje, które ich dotyczą ulegają ciągłym zmianom. Aby temu sprostać, oferujemy rozwiązania prawne pozwalające waszym placówkom na prace w sposób dobrze zorganizowany. Pomagamy w komplementowaniu potrzebnych dokumentów niezbędnych do przeprowadzenia egzaminów dla uczniów pochodzących z Ukrainy. Zapewniamy kompleksowe wsparcie związane z przyjęciem uchodźców do waszych szkół i przedszkoli. Jeśli macie jakieś pytania lub potrzebujecie dodatkowych informacji, prosimy o kontakt przez formularz kontaktowy.