Czy od opóźnionej wypłaty dotacji oświatowej należą się odsetki?

Czy od opóźnionej wypłaty dotacji oświatowej należą się odsetki?

Zgodnie z ustawą, w przypadku nieprzekazania dotacji na rachunek bankowy przedszkola, szkoły lub zespołu szkół w terminie, o którym mowa w ustawie (termin z art. 34 ust. 1 ustawy z 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, Dz. U. 2017 r., poz. 2203 ze zm. – dalej: „u.f.z.o.”), z winy gminy, nalicza się odsetki od dotacji w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin przekazania dotacji.

Kiedy przysługują odsetki od dotacji?

Powyższego przepisu nie stosuje się w przypadku aktualizacji kwoty dotacji i w przypadku wstrzymania dotacji. Zatem z jednej strony ustawodawca zwiększył stawkę odsetek, odwołując się do wyższych niż ustawowe za opóźnienie odsetek podatkowych, ale jednocześnie ograniczył możliwość domagania się odsetek, uzasadniając to interesem publicznym (prawo do dysponowania środkami publicznymi – w granicach przewidzianych ustawą).
Zgodnie z art. 48 u.f.z.o., odsetki od dotacji należą się wyłącznie w przypadku, gdy nieprzekazanie dotacji w terminie następuje z winy organu dotującego. Wskazane odsetki przysługują wtedy, gdy gmina w ogóle nie wypłaci dotacji oraz, gdy dotacja nie zostanie wypłacona w pełnej wysokości. Takie sytuacje mogą mieć miejsce przykładowo, gdy gmina błędnie ustali wysokość dotacji w przeliczeniu na ucznia lub gdy uwzględni przy wypłacie dotacji mniejszą ilość uczniów niż zgłoszona przez organ prowadzący w informacjach miesięcznych.

Gmina ma prawo do kontroli

Gmina na podstawie przepisów posiada podstawę prawną do kontroli prawidłowości pobierania i wykorzystania przekazywanych dotacji. Kontrola obejmuje sprawdzenie przez gminę, czy dotacja w ogóle nie przysługiwała, a została wypłacona lub czy nie została wypłacona zbyt dużej wysokości. Gmina może również sprawdzić czy dotacja została wydatkowana zgodnie z celami wskazanymi w art. 35 u.f.z.o., tj. w zakresie kształcenia, wychowania i opieki.
Natomiast osoby prowadzące niepubliczne przedszkole muszą poddać się czynnościom kontrolnym oraz przedstawić wszelkie informacje, których ujawnienia wymaga kontrolujący, jeżeli znajdują się one w zakresie, w jakim jednostki samorządu terytorialnego są uprawnione do badania działalności tych placówek.

Wysokość odsetek od dotacji taka jak dla zaległości podatkowych

Przepisy ustawy natomiast nie wskazują, aby gmina miała również prawo skontrolowania w powyższym zakresie odsetek za nieprzekazanie dotacji w terminie. Jak podkreśla art. 48 u.f.z.o.:

sankcjonuje brak zapłaty należnej dotacji przez przyznanie osobie prowadzącej prawa do odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin przekazania dotacji.

Obecna konstrukcja należności odsetkowej wprowadzona art. 48 u.f.z.o., jest zbliżona do art. 49 ust. 6 ustawy z dnia 13.11.2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 49 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w przypadku nieprzekazania dotacji z budżetu państwa m.in. na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie tych zadań, dana JST ma prawo do dochodzenia należnego jej świadczenia. Prawo to dotyczy również odsetek w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych.

Dodatkowo, wskazano również, że w przypadku wykonywania przez JST zadań zleconych z ustawami, administracja państwowa przejmuje pełną odpowiedzialność za ich finansowanie. Sąd Najwyższy, rozważając wzajemny stosunek prawny łączący daną j.s.t. a Skarb Państwa – Wojewodę (…), wskazał na cywilnoprawny charakter tego roszczenia i zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego, w tym ustawowe źródło obowiązku zapłaty odsetek za opóźnienie (art. 481 k.c.)

Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odsetki za opóźnienie w zapłacie należności publicznoprawnych nie stanowią zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 5 Ordynacji Podatkowej (orzeczenie z 15.12.2000 r., sygn. SA/Sz 1444/99), a należy podkreślić ich odszkodowawczą funkcję dla podmiotu prowadzącego placówkę niepubliczną, jak również represyjną rolę dla gminy w postaci obowiązku zapłaty odsetek za nieprzekazanie dotacji.
Należy zatem uznać, w świetle powyższego, że choć odsetki przysługują od roszczenia mającego swoje oparcie w prawie administracyjnym (u.f.z.o.), to charakter samych odsetek jest cywilnoprawny. Rodzi to określone konsekwencje, o których mowa poniżej.

Odsetki od dotacji można przeznaczyć na dowolny cel

Wskazując na odszkodowawczy, a zarazem represyjny charakter odsetek w przypadku nieprzekazania dotacji, można wysnuć wniosek, że organ prowadzący nie ma obowiązku rozliczenia wskazanych odsetek. Jest on tylko zobowiązany do wykazania, czy otrzymane środki z dotacji, zostały wydatkowane w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, natomiast odsetki od dotacji może przeznaczyć na dowolny cel ze względu na ich kompensacyjną funkcję.

Czy od opóźnionej wypłaty dotacji oświatowej należą się odsetki?
Ocena: 5/5
(głosy: 4)