Zatrudnienie nauczyciela szkoły i przedszkola niepublicznego ma specyficzny charakter. Co do zasady podlega ogólnym przepisom Kodeksu Pracy – jednak przy zachowaniu niektórych obwarowań wynikających z Karty Nauczyciela. Z niniejszej publikacji dowiedzą się Państwo:

• w jakim zakresie stosuje się Kartę Nauczyciela w przypadku zatrudnienia nauczyciela w placówce niepublicznej,
• co powinna zawierać umowa o pracę dla nauczyciela,
• czy dopuszczalne jest zatrudnienie nauczyciela na podstawie umowy zlecenia.

Co mówi Karta Nauczyciela o zatrudnianiu nauczycieli w szkole niepublicznej?

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tj. Dz. U z 2023 r. poz. 984) do nauczycieli szkół i przedszkoli niepublicznych stosuje przepisy tej ustawy wyłącznie w zakresie wyraźnie w niej określonym.

Do kwestii zatrudnienia nauczyciela w szkole lub przedszkolu niepublicznym odnosi się art. 10a ust. 1 Karty Nauczyciela. Zgodnie z jego treścią podstawową formą zatrudnienia nauczyciela jest umowa o pracę. Wyjątek od tej reguły został przewidziany w art. 10a ust. 2 uprawniający do zawarcia z nauczycielem umowy innej niż umowa o pracę. Warunkiem umożliwiającym takie rozwiązanie jest powierzenie nauczycielowi prowadzenia zajęć w wymiarze nieprzekraczającym 4 godzin tygodniowo.

To o czym należy pamiętać przed zatrudnieniem nauczyciela – niezależnie od zawieranej umowy – jest uzyskanie od kandydata informacji o niekaralności. Przepisy Karty Nauczyciela dotyczące wymagań stawianym kandydatom na nauczyciela odnoszą się do wszystkich, zarówno publicznych jak i niepublicznych, placówek oświatowych.

Umowa o pracę dla nauczyciela

Jak wspomniano wcześniej, zatrudnienie nauczyciela w szkole niepublicznej zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465). Zgodnie z tą ustawą wyróżnić należy trzy podstawowe rodzaje umów:

• umowa o pracę na okres próbny,
• umowa o pracę na czas określony,
• umowa o pracę na czas nieokreślony.

Umowa o pracę dla nauczyciela na okres próbny

Umowa o pracę na okres próbny jest zawierana na okres nieprzekraczający 3 miesięcy, a jej celem jest sprawdzenie kwalifikacji zawodowych pracownika. Może ona zostać zastosowana jako pierwsza umowa z zatrudnianym nauczycielem, chociaż w przypadku szkół i przedszkoli nie zawsze będzie ona najlepszym rozwiązaniem. Po upływie próbnego okresu umowa ulega rozwiązaniu. To z kolei może powodować sytuację, w której zatrudniony na takiej podstawie nauczyciel nie zdecyduje się na przedłużenie współpracy, pozostawiając niekorzystny z punktu widzenia szkoły wakat w środku semestru.

Umowa o pracę dla nauczyciela na czas określony i nieokreślony

Umowa o pracę na czas określony jest zawierana na okres nieprzekraczający 33 miesięcy, a łącza liczba zawartych z danym pracownikiem umów nie może przekroczyć trzech. Po upływie tego terminu lub po przekroczeniu trzech następujących po sobie umów o pracę na czas określony, umowę o pracę uznaje się za zawartą na czas nieokreślony.

Przykładowo: z nauczycielem zawarte zostały trzy umowy na czas określony, każda na okres 10 miesięcy. W tym przypadku sumarycznie okres zatrudnienia wyniósł 30 miesięcy, a zatem nie przekroczył 33 miesięcy, o których mowa w przepisie. Jednakże z uwagi na liczbę zawartych umów następna umowa z nauczycielem powinna zostać zawarta na czas nieokreślony. Jeżeli zostałaby zawarta następna umowa na czas określony – poczytuje się ją za zawartą na czas nieokreślony.

Umowa o pracę na czas nieokreślony może zostać zawarta z nauczycielem po wykorzystaniu terminów albo liczby umów czasowych, ale także wcześniej.

Co powinno znaleźć się w umowie dla nauczyciela?

Treść obligatoryjnych składników umowy o pracę z nauczycielem wyznacza kodeks pracy. W umowie z nauczycielem muszą znaleźć się:

• podstawowe dane pracodawcy oraz pracownika,
• rodzaj umowy (umowa o pracę na okres próby ,na czas określony lub na czas nieokreślony),
• datę zawarcia umowy oraz określenie terminu rozpoczęcia pracy,
• stanowisko, na które zatrudniany jest nauczyciel,
• miejsce wykonywania pracy,
• wynagrodzenie za pracę z określeniem jego składników lub zasad ustalania,
• wymiar czasu pracy,
• dla umów na okres próby oraz na czas określony – także termin na jaki zawarty została umowa.

W umowie o pracę dla nauczyciela mogą zostać zawarte dodatkowe, istotne dla stron ustalenia. Pamiętać jednak należy o tym, że nie mogą być one sprzeczne z przepisami prawa pracy.

Umowa dla nauczyciela początkującego

Przepis art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela który stanowi o obowiązku zatrudnienia nauczyciela rozpoczynającego pracę w szkole na podstawie umowy o pracę na czas określony 2 lat szkolnych – nie dotyczy szkół i przedszkoli niepublicznych. W związku z tym w placówce niepublicznej umowa dla nauczyciela początkującego może zostać zawarta w innym wymiarze, dostosowanym do potrzeb danego stosunku.

Umowa zlecenia dla nauczyciela

Z nauczycielem szkoły lub przedszkola niepublicznego może zostać zawarta inna, niż stosunek pracy umowa. Zgodnie z art. 10a ust. 2 Karty Nauczyciela dotyczy to wyłącznie sytuacji, w których nauczyciel prowadzi zajęcia bezpośrednio z uczniami w wymiarze nieprzekraczającym czterech godzin tygodniowo.

Istotnym jest jednak, że umowa zlecenia nie może zastępować umowy o pracę. Oznacza to, że w przypadku gdy umowa zlecenia będzie posiadała wszystkie cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, może zostać podważona w przypadku sporu przed sądem pracy.